بررسی امنیت سیاسی از منظر برنامه‌ریزی منطقه‌ای دفاعی با استفاده از تحلیل سلسله مراتبی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی منطقه‌ای، گروه شهرسازی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی (نویسنده مسئول)

2 دکتری برنامه‌ریزی شهری، گروه فنی و مهندسی، معاونت پژوهش و نوآوری، سازمان جغرافیایی کشور

چکیده

امنیت سیاسی شامل رویکردهای مختلف و متفاوتی می­باشد که این موارد در مکان و زمان­های گوناگون به شکل­های متفاوتی نمایان می‌شود. امنیت سیاسی مشتمل بر حال فعلی تفکرات جاری بر اساس روابط سیاسی شکل گرفته و تعریف می‌شود. آمایش سرزمین باید به شیوه­ای اجرا شود که مشارکت اقشار مردم و نمایندگان سیاسی آن‌ها را تضمین کند. الزامات تحقق طرح آمایش سرزمین در جهت توسعه بلندمدت کشور و مبتنی بر اصول مصوب آمایش سرزمین می­باشد که شامل ملاحظات امنیتی و دفاعی، کارایی و بازدهی اقتصادی، وحدت و یکپارچگی سرزمین ایران، گسترش عدالت اجتماعی و تعادل­های منطقه­ای، حفاظت محیط زیست و احیاء منابع طبیعی، حفظ هویت اسلامی، ایرانی و حراست از میراث فرهنگی، تسهیل و تنظیم روابط درونی و بیرونی اقتصاد کشور، رفع محرومیت‌ها، به­خصوص در مناطق روستایی کشور تنظیم شده است.





پژوهش حاضر کاربردی می­باشد و بر اساس ماهیت و روش از روش توصیفی تحلیلی استفاده شده است. ماهیت داده­های مورد استفاده کمّی است و شیوۀ گردآوری داده­ها و اطلاعات میدانی و اسنادی می­باشد. چارچوب نگارش را می‌توان بر پایۀ رابطۀ متقابل شاخص­های امنیت در بعد سیاسی، جمع‌آوری اطلاعات از طریق مطالعات کتابخانه­ای و تحقیقات میدانی (مصاحبه) و تهیۀ پرسشنامه صورت پذیرفته است که برای تحلیل داده­های این قسمت از مدل تحلیل سلسله مراتبی و تکنیک AHP استفاده شده است.سؤال پژوهش امنیت سیاسی در استان سیستان و بلوچستان در چه وضعیتی می­باشد و به تفکیک شهرستان­های استان وضعیت چگونه است؟ که از این رو، هدف پژوهش بررسی امنیت سیاسی استان سیستان و بلوچستان در پهنه سرزمینی، می­باشد. بر اساس نتایج حاصله در حوزه امنیت سیاسی شهرستان­های زابل، دلگان، نیمروز، زهک و مهرستان (زابلی) به ترتیب اولویت نسبت به دیگر شهرستان‌ها دارای امنیت سیاسی بیشتری می­باشند.

کلیدواژه‌ها


منابع:

  • اطاعت، جواد؛ موسوی، سیده زهرا، (1390)، رابطه متقابل امنیت ناحیه­ای و توسعه‌یافتگی فضاهای سیاسی با تأکید بر سیستان و بلوچستان، فصلنامه ژئوپلیتیک، سال هفتم، شماره اوّل.
  • اعظمی، هادی؛ دهمرده، معصومه؛ جمال، سعید، (1391)، بررسی و تحلیل چالش‌های امنیتی مرزهای استان سیستان و بلوچستان، همایش ملّی شهرهای مرزی و امنیت؛ چالش­ها و رهیافت­ها، دانشگاه سیستان و بلوچستان.
  • بذرافشان، جواد؛ طولابی نژاد، مهرشاد، (1395)، تحلیل اثرات و کارکردهای سرمایه اجتماعی در امنیت پایدار روستاهای مناطق مرزی بخش مرکزی شهرستان سراوان، نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، شماره 41.
  • بوزان، باری، (1378)، مردم، دولت‌ها و هراس، ترجمۀ پژوهشکده مطالعات راهبردی، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی، چاپ دوّم.
  • توفیق، فیروز، (1372)، تحلیل عاملی تلفیق شاخص­های منطقه­ای، مجله آبادی، 40.
  • جان‌پرور، محسن؛ صالح‌آبادی، ریحانه؛ حسینی، سیده سمیره، (1396)، تبیین مخاطرات ناشی از احداث دیوارهای مرزی (مرزهای ایران در استان سیستان و بلوچستان)، فصلنامه جغرافیا و مخاطرات محیطی، شماره 24.
  • جهان­تیغ، رضا؛ فرجی­راد، عبدالرضا؛ سیاری، حبیب‌الله؛ سرور، رحیم، (1395)، بررسی ظرفیت­های ژئوپلیتیکی سواحل مکران و نقش آن در امنیت پایدار منطقۀ جنوب شرق، فصلنامه راهبرد دفاعی، سال چهاردهم، شماره 55.
  • حافظ­نیا، محمدرضا؛ قادری حاجت، مصطفی، (1393)، بی‌عدالتی فضایی و مخاطرات انسانی، مجله مخاطرات، شماره 2.
  • حسینی، محمود، (1385)، سیستان و بلوچستان، ناامنی­ها و ریشه­ها، مجله چشم‌انداز ایران.
  • داوری اردکانی، رضا؛ شاکری، رضا، (1388)، امنیت سیاسی در ‌اندیشه امام خمینی(ره)، دانش سیاسی، سال پنجم، شماره اوّل.
  • زبردست، اسفندیار، (1380)، کاربرد فرآیند تحلیل سلسله مراتبی در برنامه­ریزی شهری و منطقه­ای، مجله هنرهای زیبا، دوره دهم، زمستان.
  • سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان، (1396).
  • طلوعی، هادی، (1395)، رابطه مناسبات قومی و امنیت در استان سیستان و بلوچستان، فصلنامه سیاست، شماره 10.
  • قاسمی­فر، عزت­اله؛ تقی­زاده، سیامک، (1395)، نقش عوامل ژئوپلیتیک در توسعه استان سیستان و بلوچستان، فصلنامه اطلاعات جغرافیایی سپهر، شماره 86.
  • قدسی­پور، سیدحسن، (1380)، مباحثی در تصمیم‌گیری چند معیاره، تهران: انتشارات دانشگاه امیرکبیر، چاپ سوّم.
  • کیانی، اکبر؛ فاضل­نیا، غریب؛ رضایی، بیت‌الله، (1391)، بررسی و اولویت‌سنجی مخاطرات محیط طبیعی شهر زابل، مجله جغرافیا و مطالعات طبیعی، شماره 1.
  • مختاری­هشی، حسین؛ وزین، نرگیس؛ قادری حاجت، مصطفی، (1396)، بررسی پایداری امنیت روستاهای مرزی استان سیستان و بلوچستان، فصلنامه جغرافیایی سرزمین، شماره 54.
  • مهرگان، محمدرضا، (1383)، پژوهش عملیاتی پیشرفته، انتشارات کتاب دانشگاهی، چاپ اوّل.
 

  • Bowen, W. M. (1993). AHP: Multiple Criteria Evaluation in Klosterman. New Brunswick: Center for Urban Policy Research
  • .