مدل مناسبِ توسعه سطح نفوذ و دوام در محیط امنیتی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشجوی دکتری امنیت ملی؛ دانشگاه عالی دفاع ملی.

چکیده

یکی از مؤثرترین عواملِ تدوین راهبرد‌های امنیتی هر کشوری، تحلیل محیط امنیتی و بررسی نحوه نفوذ و دوام در آن است که به‌خودی‌خود در مطالعات امنیتی دارای جایگاهی ویژه و اجتناب‌ناپذیر است. نظر به اهمیت موضوع با کمک و راهنمایی دکتر حسین عصاریان نژاد این مقاله تلاش دارد با رویکردی اقتباسی ـ استنتاجی و ایده­پردازانه و با هدف شناخت عوامل و مؤلفه‌های مؤثر در توسعه سطح نفوذ و دوام در یک محیط امنیتی، از طریق روش ترکیبی پاسخ­گوی این سؤال باشند که مدل مناسبِ توسعه سطح نفوذ و دوام در محیط امنیتی چگونه باید باشد؟
ماحصل تحقیق؛ اکتشافِ مؤلفه‌ها و شاخص­های مؤثر این مهم، مشتمل بر عدالت و برابرى، نظام سیاسی مبتنی بر شریعت و تفکر اسلامی است که در کنار ابعادی همچون امکان­سنجی و هدف­گذاری متناسب با حوزه هدف؛ بسترسازی متناسب با مرجع امنیت در راستای امنیت­سازی؛ تهدیدشناسی با رویکرد شناخت بازیگران مؤثر و رصد تحولات و تغییرات؛ راهبری و مدیریت و دریافت بازخورد در راستای تحقق اهداف و درنهایت تثبیت و تعمیق موفقیت­ها در محیط امنیتی مؤثر می­باشد.

کلیدواژه‌ها


  • قرآن کریم، مکارم شیرازى، ناصر، (1373)، قم، دارالقرآن الکریم (دفتر مطالعات تاریخ ومعارف اسلامى)، چاپ دوم.
  • سیدرضی (1386)، نهج‌البلاغه، ترجمه: محمد دشتی، چاپ دوم، مشهد، آئین تربیت.
  • امام خمینی (رحمه‌الله علیه)، (1386)، صحیفه نور، چاپ چهارم، تهران، دفتر حفظ و نشر آثار امام (ره).
  • امام خامنه­ای (مدظله­العالی)، (1382- 1368)، مجموعه بیانات قابل‌دسترسی در سایت معظم­له: www.Khamenei.ir.
  • آقابخشی، علی‌اکبر؛ افشاری‌راد، مینو، (1386)، «فرهنگ علوم سیاسی»، تهران، انتشارات چاپار، چاپ دوم، ویرایش ششم.
  • اخوان کاظمی، بهرام، (1383)، «درآمدی بر کارآمدی نظام سیاسی»، تهران، انتشارات دانش و اندیشه معاصر.
  • الوانی، سید مهدی، (1386)، «مدیریت عمومی»، تهران، انتشارات نی، چاپ سی و یکم.
  • امینیان، بهادر، (1390)، «محیط امنیت ایران و تحولات بیداری اسلامی»، فصلنامه آفاق امنیت شماره 13.
  • بوزان، باری، (1387)، «مردم، دولت­ها و هراس»، تهران، پژوهشکده مطالعات راهبردی.
  • پرویزی، مهدی، (1394)، «مصاحبه حضوری (کارشناس سیاسی و دانشجوی دکترای امنیت ملی)».
  • حاذق نیک‌رو، حمید، (1389)، «صدور ‌‌‌انـقلاب‌ و حوزه‌های نفوذ فرهنگ انقلاب اسلامی در جهان»، مجله پانزده خرداد، دوره سوم، شماره 26.
  • حسن ابراهیم، حسن، (1964)، «تاریخ سیاسی اسلام»، داراحیاء التراث العربی، بیروت، (ترجمه ابوالقاسم پاینده، سازمان انتشارات جاویدان، 1366 ش).
  • دواتگری، مهدی، (1394)، «مصاحبه حضوری (نماینده مجلس، یکی از اعضاء ارشد شورای عالی امنیت ملی و دانشجوی دکترای امنیت ملی)».
  • رحیمی، بهمن، (1394)، «مصاحبه حضوری (کارشناس سیاسی و دانشجوی دکترای امنیت ملی)».
  • رشاد، افسانه، (1388)، «آماد و پشتیبانی در عصر جداسازی حوزه­های ژئوپلیتیکی»، فصلنامه راهبرد دفاعی، سال هفتم، شماره 26.
  • زاهدی، شمس السادات؛ نجفی، غلامعلی، (1385)، «بسط مفهومی توسعه پایدار»، تهران، انتشارات سمت.
  • زروندی، مهدی، (1392)، «شیوه­های پیشگیری و پرهیز از جنگ در توسعه­ی محیط امنیتی جمهوری اسلامی ایران»، مجله­ی سیاست دفاعی، سال بیست و یکم، شماره 82.
  • عصاریان­نژاد، حسین، (1388-1394)، «تقریرات درس روش­شناسی محیط امنیتی»، تهران، دانشگاه عالی دفاع ملی.
  • عصاریان نژاد، حسین؛ نادی، حمیدرضا، (1389)، «درآمدی بر شناخت و تحلیل محیط امنیتی»، فصلنامه مطالعات استراتژیک، سال دهم، شماره 40.
  • عصاریان نژاد، حسین؛ عبدالله خانی، علی، (1385)، «تهدیددرنظریه­هایامنیتی»، فصلنامه مطالعات استراتژیک، سال هفتم، شماره 17.
  • فینی­زاده بیدگلی، جعفر، (1394)، «مصاحبه حضوری (کارشناس برنامه­ریزی و دانشجوی دکترای امنیت ملی)».
  • کرمی، جهانگیر، (1384)، «محیط امنیتی خاورمیانه و سیاست دفاعی ج.ا.ایران»، فصلنامه سیاست دفاعی، شماره­های 53 و 52.
  • محمدی، منوچهر، (1387)، «بازتاب جهانی انقلاب اسلامی»، تهران، انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
  • مرادیان، محسن، (1385)، «درآمدی بر ابعاد و مظاهر تهدیدات»، تهران، انتشارات راشا.
  • مینایی، مهدی، (1388)، «محیط امنیتی جمهوری اسلامی ایران در سطح منطقه­ای و بین­المللی»، مجله اندیشه انقلاب اسلامی، شماره 6.
  • نصیرزاده، عزیز، (1394)، «سناریوهای راهبردی صحنه جنگ آینده ج.ا.ایران در افق 1404»؛ استفاده از مطالب جلسات متشکله به‌عنوان یکی از اعضاء (نویسنده دوم همین مقاله) و انجام مصاحبه­های موردی با دیگر اعضاء.
  • واعظ مهدوی، معصومه، (1375)، «تلاش برای تبیین نظام بین‌المللی: وابستگی متقابل یا وابستگی یک‌جانبه»، مجله راهبرد، شماره 10.
 

منابع انگلیسی

  • Gawor, Leszek (2008), “Globalization and its alternatives”: Antiglobalism,  alterglobalism and idea of sustainable  development', Sustainable Development, john wiley  & sons, 16.
  • Hilborn, Robert c. (2004), “Sea Gulls, Butterflies, and Grasshoppers: A Brief history of the, Butterfly Effect in Nonlinear Dynamice”, 72(4), pp.425-427.
  • Jackson, Robert, (1993), "The Weight of ideas in Decolonization:  Normative Change in International Relations”.
  • Jepperson, Ronald L. Alexander Wendt, and Yeter J.Katzenstein, (1996) “Norms, Identity, and Culture in National Security, in The Culture of National Security, Peter Katzenstein”, New York: Columbia University Press.
  • Keohane,R and Nye,j. (1977), ”power and interdependence”, second Ed. (Glenview,IL, Scott Foresman).
  • Ned Lebow, Richard, (1985), "The Soviet Offensive in Europe”: The Schlieffen Plan Revisited", International Security 19, No.4.
  • Webster, Merriam (2003), “Merriam Webster’s Collegiate Dictionary”, United states Of American, by Merriam Webster, 11ed.
  • Yarger, Harry R. (2006), “Strategic Theory for The 21st Century”: the Little Book on Big Strategy, Carlisle: Strategic Studies Institute.
ت) سایت­های اینترنتی