بررسی پارادایم امنیتی تهدید در مقابل تهدید

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی دانشگاه عالی دفاع ملی

2 نویسنده مسئول و دانشجوی دکتری مدیریت راهبرد دفاعی

3 دانشجوی دکتری مدیریت راهبرد دفاعی

چکیده

گفتمان‌های امنیتی موجود بر اساس الگوهای رایج امنیتی بیان شده است، هدف از این تحقیق بیان پارادایم امنیتی بومی برای ج.ا.ایران بر مبنای تهدید در مقابل تهدید است. حال سؤال اصلی این است که پارادایم امنیتی تهدید در مقابل تهدید دارای چه وی‍ژگی‌هایی است؟ پژوهش از نوع کاربردی بوده و به روش زمینه‌ای- موردی و با تحلیل کمی و کیفی(آمیخته) انجام گردیده است. جامعه آماری 230 نفر تعیین شده که با استفاده از فرمول کوکران، حجم نمونه 69 نفر است. اطلاعات این تحقیق از دو روش کتابخانه‌ای، میدانی و اسناد و مدارک گردآوری و تحلیل شده است. نتایج پژوهش حکایت از آن دارد، مکتب امنیتی جدیدی تحت عنوان: "تهدید در مقابل تهدید با بازی دوسر بُرد و تفکر آرمان‌گرایی در هدف و واقع‌گرایی در عمل "جهت مقابله با تهدیدات چندوجهی مورد نیاز است. ویژگی‌های آن عبارت است از: "قابلیت‌محوری، ارزش‌محوری، هوشمندی، فراکنشی، احساسی و درون‌زایی با نگاه به بیرون." کارکرد این مکتب نوعی راهبرد بازدارندگی با رویکرد تهاجمی و مبتنی بر ارعاب است. این راهبرد نظریه "موازنه منافع" را جایگزین نظریه‌های "موازنه قوا" و "موازنه تهدید" نموده و "توازن همه‌جانبه‌ای" بین تهدید و امنیت و منافع برقرار می‌کند. راهبرد ذکر شده بر اساس وحدت و همدلی بین مردم و دولت مردم‌پایه بوده و از طریق همگرایی با یازیگران خارجی، دیپلماسی فعال، اقتصاد مقاومتی، عزم ملی و مدیریت جهادی نقش مؤثری در افزایش ضریب امنیتی ج.ا.ا. دارد. 

کلیدواژه‌ها


منابع:

-  قرآن کریم، سوره مبارکه الانفال و بقره.

-  افتخاری، اصغر،(1385)، کالبد شکافی تهدید، تهران، انتشارات دانشگاه امام حسین(علیه السلام).

-  امام خامنه‌ای(مدظله‌العالی)، سیدعلی، بیانات و سخنرانی‌ها، برگرفته از سایت www.khamenei.ir

-  باری بوزان،(1378)، مردم، دولت‌ها و هراس،(1378)، تهران، پژوهشکده مطالعات راهبردی.

-  حسن‌بیگی، ابراهیم، (1390)، مدیریت راهبردی، تهران انتشارات دانشگاه عالی دفاع ملی.

-  دانش‌آشتیانی، محمدباقر، (1391)، مدیریت راهبرد دفاعی- امنیتی، تهران، انتشارات مرکز آموزش شهید صیادشیرازی.

-  ربیعی، علی،(1383)، مطالعات امنیت ملی، تهران، دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی.

-  رضاقلی، علی،(1391)، جامعه‌شناسی خودکامگی، تهران، انتشارات نی.

-  رویمر، جان ای،(1382)، برابری فرصت، ترجمه محمد خضری، تهران، پژوهشکده و مطالعات راهبردی.

-  ساعد، نادر و علی‌دوستی، قاسم،(1390)،دیپلماسی دفاعی تطبیقی و ترسیم سازواره الگوی مدیریت آندر ج.ا.ا. فصل‌نامه راهبرد دفاعی شماره 34، تهران، مرکز تحقیقات راهبردی دفاعی.

-  عسکرخانی، محمود و حق‌شناس، محمدرضا،(1390)، مقاله علمی پژوهشی تهدیدهای منطقه‌ای، فصلنامه راهبرد دفاعی شماره 33، تهران، مرکز تحقیقات راهبردی دفاعی.

-  غلامی، رضا، (1393)، فرهنگ و امنیت ملی، تهران، مرکز مطالعات خلیج‌فارس.

-  مطالعات گروهی، تدوین راهبردهای دفاع همه‌جانبه، (1394)، تهران، دانشگاه عالی دفاع ملی.

منابع لاتین:

-  Buzan & Others, Security)2002( A New Framework for Analysis.

-  Mearshiemer، john(2001).The tragedy of Great Power Politics. Newyork. Notron Company.

-  Oxford Advanced Learner's Dictionary (2005), 7th edition: London,Oxford Press;Threat.

-  Richard Wyn Jones (2010), Security, Strategy and critical Theory: LondonmLynne Rienner publishers.

-  Schweller، Randal L(Spring 1996) Neorealism،s Status QuoBais:What Security Dilemma، Security Studies، Vol 5، No، 3.

-  Taliafero. Jeffrey W(February 1999) Security Under Anarchy، Columbia International Affairs، Washington. D.C.