تأثیر بعد اجتماعی جنگ نرم دشمن در دانشگاه های کشور و ارائه راهبرد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشجوی دوره دکتری امنیت ملی، دانشگاه عالی دفاع ملی

چکیده

پس از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران بسیاری از معادلات منطقه­ای نظام سلطه دچار چالش گردید. سردمداران این نظام به منظور پیشگیری از تسری و صدور پیام‌های انقلاب به سایر ملل، براندازی نظام جمهوری اسلامی ایران را با به‌کارگیری راهبرد جنگ سخت در کنار جنگ نیمه­سخت و نرم در دستور کار خود قرار دادند، ولی ناکامی در نبرد سخت، آنان را وادار نمود تا نقطه تمرکز خود را بر جنگ نرم قرار دهند. در این رویکرد که مقام معظم رهبری آن را تهاجم فرهنگی دشمن نامیدند، دانشگاه­ها به لحاظ ویژگی­ها و ظرفیت­های تأثیرگذار در حفظ و تداوم انقلاب و نیز وجود نقاط آسیب‌پذیر در آن در ابعاد مختلف (سیاسی، اعتقادی، اجتماعی، فرهنگی و علمی) در اولویت اهداف جنگ نرم دشمن قرار گرفت. این مقاله با هدف شناخت بعد اجتماعی از میان سایر ابعاد به عنوان یکی از کارکردهای جنگ نرم دشمن در دانشگاه­ها و ارائه راهبرد مقابله­ای با آن با استفاده از روش تجزیه و تحلیل SWOT و روش اولویت­بندی فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) به رشته تحریر درآمده است.





 برای دستیابی به هدف پژوهش، بعد اجتماعی این تهدید با بهره‌گیری ترکیبی از مبانی و رویکردهای نظری مرتبط «اندلسی، هانتینگتونی و جین شارپی» و با نظر خبرگان صاحب‌نظر در زمینه جنگ نرم به ارائه نقاط قوت، ضعف، فرصت و تهدید پرداخته شده و با استفاده از روش فرآیند تحلیل سلسله مراتبی به اولویت­بندی هر یک از آن‌ها پرداخته شد. نتایج نشان می­دهد که به ترتیب گروه تهدیدات، فرصت­ها، ضعف­ها و قوت­ها در زمینه جنگ نرم در بعد اجتماعی دارای اولویت هستند و در انتها ۱۲ راهبرد بر اساس تجزیه و تحلیل به عمل آمده ارائه گردید.

کلیدواژه‌ها


  • افتخاری، اصغر و همکاران، (1390)، قدرت نرم؛ فرهنگ و امنیت، مطالعه موردی بسیج، تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق (ع).
  • الیاسی، حسین، (1388)، جنگ روانی، پژوهشکده تحقیقات اسلامی، تهران: دانشگاه امام حسین (ع).
  • امیری، ابوالفضل، (1387)، تهدید نرم، تهاجم فرهنگی، ناتوی فرهنگی، تهران: انتشارات پگاه تهران.
  • امیری، ابوالفضل، (1390)، جنگ نرم از تهدید تا مواجه، انتشارات کیهان، چاپ دوم.
  • آقا داداش، آذر، (1389)، کمین، نظری بر جنگ نرم، زنجان: دانش زنجان.
  • توانگر، گالیا، (1387)، تقویت جریان فرهنگی بررسی عملکرد سه دهه مدیریت فرهنگی در جامعه و دانشگاه، به نقل از روزنامۀ کیهان (31/1/1387).
  • شریفی، احمدحسین، (1389)، اندلس تجربه‌ای موفق در جنگ نرم علیه مسلمانان، هفته‌نامه پرتو سخن، شماره:547.
  • جزینی، علیرضا و علیزاده، عظیم، (1389)، واکاوی عملیات پلیس در جنگ نرم، تهران: معاونت آموزش ناجا.
  • حافظ نیا، محمدرضا، (1381)، مقدمه‌ای بر روش تحقیق در علوم انسانی، تهران: سمت.
  • حسینی، رضا، (1388)، از جنگ سخت تا جنگ نرم، دکترین جنگ سوم و اهداف آن، تهران: انتشارات تپش.
  • حمزه‌پور، علی، (1386)، ماهیت براندازی نرم، تهران: مؤسسه مطالعات کاربردی بنیاد فرهنگی.
  • دژاکام، رضا، (1376)، نقش دانشجویان در تحولات سیاسی اجتماعی از دیدگاه امام خمینی (ره).
  • رجبی­دوانی، (1388)، جنگ نرم بر بستر آسیب‌های داخلی، فصلنامه مدیریت بحران و وضعیت‌های اضطراری، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، سال اول، شماره 3 و 4.
  • رحمانی، علی و نصرآبادی، محمد، (1380)، دانش و دگرگونی فرهنگی، ترجمه مرتضی ثابت‏فر، فصلنامه سیاست علمی و پژوهشی، سال اول، شماره دوم.
  • رنجبران، داود، (1389)، جنگ نرم، تهران: انتشارات ساحل اندیشه.
  • رئوفی، محمود، (1374)، دانشگاه و توسعه فرهنگی، مجله پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، شماره 10.
  • ساجدی، سعید، (1388)، اصول و مبانی جنگ نرم، تهران: چاپ و نشر دانشکده اطلاعات.
  • سراج، رضا، (1388)، بررسی ابعاد و لایه‌های جنگ نرم، سخنرانی در دانشگاه فردوسی مشهد.
  • شریفی، احمد حسین، (1388)، جنگ نرم، قم: انتشارات آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
  • واعظی، حسن، (1383)، راهبرد سلطه، تهدیدات و راهبردها، تهران: انتشارات سروش.
  • نای، جوزف، (1383)، قدرت نرم، ترجمه محمود عسگری، راهبرد دفاعی، سال دوم، شماره 6.
  • نای، جوزف، (1382)، قدرت نرم، ترجمۀ سیدمحسن روحانی و مهدی ذوالفقاری، تهران.
  • هاشمی، سید حمید، (1390)، جنگ نرم در دنیای معاصر تهران، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، معاونت فرهنگی و اجتماعی.
 

  • Walt, S.M, (1988) Testing Alliance Formation:The Case of Southwest Asia, Internationl Organization. 42(2): 275.316.
  • Wilson, j”, (2004) Strategic Partners:Russian-Chinese Relations in the post- Soviet Ern, Armonk”, New York”: M. E. Sharp.
  • Wohlforth, W. C”, (1995), Realism and the End of the Cold War”, in S. M. Lynn. S. E. Miller. And M. E.Brown end” The Perils Anarchy: Contemporary Realistik Bibliography 179 and International Security”. Cambridge, Massachusetts and LONDON: The MTT Press: 3.41
  • Wohlforth, W. C”, (2004), Revisiting Balance of 0ower theory in Central Asia”, in T. V. Paul, J. J. Wirtz. And practice in the 2lst Century, Stanford university Press: 214.238.